2019 rok

Menu rwd

Inicjatywa lokalna narzędziem do poprawy komfortu życia

Otwartość  samorządu na inicjatywy ma głównie na celu włączenie mieszkańców w rozwiązywanie problemów lokalnych. Dzisiaj żaden samorząd w Polsce nie rozwiąże sam wszystkich problemów, z jakimi mierzy się lokalna społeczność, dlatego, jeżeli pojawiają się zainteresowani, którzy chcą włączyć się aktywnie w realizację zadań trzeba stworzyć im do tego warunki. Jeżeli określona grupa mieszkańców widzi problem, chce go rozwiązać i ma propozycję to warto wykorzystać ten potencjał. Temu właśnie służy instytucja inicjatywy lokalnej, wprowadzona do ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nowelizacją z 2010 r.

Jak wskazuje definicja ustawowa inicjatywa lokalna to szczególna  forma współpracy przy realizacji zadania publicznego podejmowana przez jednostki samorządu terytorialnego i mieszkańców. Istotą inicjatywy lokalnej jest to, że zadanie realizowane jest wspólnie. Oznacza to w praktyce wspólne zaplanowanie przedsięwzięcia, realizację i odpowiedzialność za nie, które biorą na siebie mieszkańcy i właściwe jednostki organizacyjne samorządu. Inicjatywa lokalna nie jest tożsama ze zleceniem zadania mieszkańcom, gdzie wybiera się wykonawcę, kontroluje się go i rozlicza. Zgodnie z ustawą strony umowy o realizację inicjatywy lokalnej są równe i określają wzajemne zadania oraz odpowiedzialność jako współrealizatorzy zadania publicznego. Inicjatywa lokalna jest najwyższą formą partycypacji obywatelskiej, gdzie mieszkańcy biorą współodpowiedzialność za zrealizowanie zadania.

Mieszkańcy w ramach inicjatywy lokalnej we współpracy z gminą mogą w sposób realny zmieniać swoje otoczenie, np. zbudować plac zabaw, parking czy chodnik. Inicjatywa integruje społeczność lokalną wokół wspólnych przedsięwzięć. Daje także możliwość podejmowania wielu różnorodnych działań, od dofinansowania obiadów dla bezdomnych, przez jednorazowe imprezy, cykliczne zajęcia, aż do inwestycji drogowych. Scalenie zasobów obywateli i samorządu pozwala w efekcie na realizację istotnych dla mieszkańców przedsięwzięć, a wkład mieszkańców w ich realizację powoduje, że w większym stopniu poczuwają się oni do odpowiedzialności za ich efekty.

Inicjatywę lokalną stosuje wiele samorządów, m.in. Warszawa, Bydgoszcz, Częstochowa, miasto Iława, powiat iławski, gmina Sadki czy gmina Rajcza. Dotychczas rzadziej ten instrument wykorzystywały samorządy regionalne, ale stosuje go od 2016 r. województwo małopolskie. Podstawą do uruchomienia inicjatywy lokalnej jest uchwała rady gminy/powiatu/sejmiku województwa określająca tryb i kryteria oceny wniosków. W naszej gminie obowiązuje Uchwała Nr 350/XXXIII/2017 Rady Miejskiej w Serocku z dnia 15 maja 2017 r. w sprawie trybu i szczegółowych kryteriów oceny wniosków o realizację zadania publicznego w ramach inicjatywy lokalnej.
Punktem wyjścia inicjatywy lokalnej jest wniosek kierowany do organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego (wójta/burmistrza/prezydenta, zarządu powiatu, zarządu województwa) przez grupę mieszkańców (samodzielnie albo za pośrednictwem organizacji pozarządowej) o wsparcie realizacji zadania publicznego. Mieszkańcy we wniosku muszą wykazać swój wkład w realizację inicjatywy, np. w postaci własnej pracy czy też wkładu rzeczowego lub finansowego. Każdy z tych wkładów ma określoną wartość i obniża koszt realizacji zadania publicznego.

Kluczem dla realizacji takiego modelu jest: po stronie administracji jej otwartość na aktywność mieszkańców; po stronie mieszkańców zaś potrzeba lub chęć szybkiego poprawienia własnego komfortu życia bądź rozwiązania określonego problemu społecznego. Po stronie samorządu jest ocena pomysłu mieszkańców i uznania go za celowy lub nie. Samorząd jako realizator zadania, jest uprawniony do podjęcia decyzji pozytywnej lub negatywnej, co do wspólnego przedsięwzięcia z mieszkańcami. Decyzja samorządu powinna być jednak oparta na obiektywnych znanych wszystkim zasadach oceny.  Dlatego ważnym jest  określenie trybu i szczegółowych kryteriów oceny wniosków jakie złożą mieszkańcy.

 

 

JAK ROBIĄ TO INNI:
Program inicjatyw lokalnych w Bydgoszczy pod nazwą „25/75” polega na współdziałaniu mieszkańców oraz miasta. Stowarzyszenia bydgoszczan, którym uda się zebrać środki na realizację inwestycji na poziomie 25 procent, mogą liczyć na realizację zadania w bieżącym roku budżetowym. W ten sposób osiedlowe ulice o niewielkim znaczeniu dla komunikacji mogą szybciej zyskać nowe nawierzchnie lub zostać wyposażone w dodatkową infrastrukturę np. chodniki i miejsca postojowe. Do tej pory zrealizowano wszystkie zadania zgłoszone przez mieszkańców, które spełniały wymogi formalne. Członkami stowarzyszeń mogą być wyłącznie osoby prywatne – wynika to wprost z ustawy.

Celem programu jest zwiększenie aktywności obywatelskiej mieszkańców miasta dla wspólnego, a przede wszystkim szybszego wykonania zadań publicznych gminy.

Czy inicjatywa lokalna w Serocku może być jednym z pomysłów na rozwiązanie problemu niewystarczającego uzbrojenia silnie rozwijających się obszarów Gminy? Zachęcamy Państwa do dyskusji na ten temat i kierowania własnych przemyśleń na adres konsultacje@serock.pl.

  • autor: Referat Gospodarki Gruntami Planowania Przestrzennego i Rozwoju

wstecz

Powrót do topu strony